الشيخ الطبرسي (مترجم: نورى و مفتح)

100

تفسير مجمع البيان (فارسى)

يك حيض ازدواج نكنند . لكن كسانى كه با اين قول مخالفند ، مىگويند : اين خبر ضعيف است ، زيرا اسيران اوطاس بت پرست بودند و ازدواج با بت پرست صحيح نيست ، ولى پاسخ داده‌اند كه نكاح ، بعد از اسلام اسيران بوده است . 2 - مقصود اين است كه نمىتوان با زنان شوهر دار نكاح كرد ، مگر اينكه با كنيزانى كه شوهر دارند ، چه خريدن آنها بمنزلهء طلاق آنهاست . ابى بن كعب و جابر بن عبد اللَّه و انس و ابن مسيب و حسن بر اين قولند . ابن عباس گويد : طلاق كنيز به شش چيز است : اسيرى ، خريدن ، آزاد شدن ، بخشيدن ، به ارث بردن و طلاق همسرش . از روايات اصحاب ما نيز همين مطلب استفاده مىشود . عمر بن خطاب و عبد الرحمن بن عوف گويند : خريدن كنيز طلاقش نيست بلكه طلاق او مثل طلاق زن آزاد است ، تنها در مورد اسيران احتياجى بطلاق از شوهرانشان نيست . زيرا پيامبر گرامى پس از آنكه عايشه بريره را آزاد كرد ، وى را مخير كرد كه بر همسرى شوهرش بماند يا نماند و اگر با آزاد شدن ، از شوهرش جدا مىشد ، احتياجى به اين تخير نبود . در پاسخ عمر و عبد الرحمن گفته‌اند : همسر بريره عبد بود و اگر آزاد بود پيامبر او را مخير نمىكرد . 3 - مقصود از محصنات ، زنان عفيفه است . يعنى زنان عفيفه بر شما حرامند ، مگر آنانى كه به نكاح يا خريدارى ، حق تمتع از آنها داشته باشيد . اين وجه از ابو العاليه و سعيد بن جبير و عطا و سدى است . كِتابَ اللَّهِ عَلَيْكُمْ : يعنى آنچه بر شما حلال و آنچه بر شما حرام است ، خداوند براى شما معين و مكتوب ساخته ، پس مخالفت نكنيد و به آن عمل كنيد . وَ أُحِلَّ لَكُمْ ما وَراءَ ذلِكُمْ أَنْ تَبْتَغُوا بِأَمْوالِكُمْ : در معناى اين جمله ، چهار وجه است : 1 - عطا گويد : غير از خويشاوندهايى كه محرم شما هستند ، سايرين براى شما حلالند . 2 - سدى گويد : براى شما حلال است كه بوسيلهء اموالتان تا چهار زن بدست آوريد .